Leeromgeving

Het programmabureau zorgt voor een platform leeromgeving. Het programmabureau zet de leeromgeving op, onderhoudt deze gedurende de looptijd van de Erfgoed Deal en zorgt voor een overdraagbare structuur. De leeromgeving beoogt de opgedane kennis van de projecten uit het uitvoeringsprogramma te delen met de partners. Met de indieners en initiatiefnemers  van de projecten worden afspraken gemaakt over inhoudelijke terugkoppeling, communicatie van de resultaten en borging van opgedane kennis en ervaring in de leeromgeving van de Erfgoed Deal.

Filosofie van de Leeromgeving

We willen iets blijvends in het leven roepen. Het programma is meer zijn dan een opeenstapeling van projecten. Hierdoor is in de opstart van de Erfgoed Deal benadrukt dat de leeromgeving al vanaf het begin de rode draad vormt door de projecten en initiatiefnemers maar ook door de verbinding te zoeken met anderen. De leeromgeving zetten we samen op en is van ons allemaal.

Uitgangspunt van het Erfgoed Deal bureau is dat we de verbindende schakel zijn om te leren van de projecten, samenwerking te versterken en hiermee een beweging opgang te brengen om erfgoed vanzelfsprekend mee te nemen in de ruimtelijke transitieopgaven. Kennis komt uit projecten en moet naar andere mensen, projecten, opschaalbaar zijn en op veel manieren bijdragen aan het verhogen van kennis. De leeromgeving is niet vastomlijnd maar wordt gevormd vanuit motivatie, de opgaven, onderwerpen en doelen. We hebben elkaar nodig om de beweging en voorbeeldwerking te creëren en gaande weg te leren van het proces. Vandaar dat er binnen het projectplan en de gesprekken met initiatiefnemers van projecten voor de Erfgoed Deal nadrukkelijk naar voren komt dat hiervoor een relevante bijdrage wordt verwacht. 

De weg van de kennisopbouw

 ‘Geef de toekomst een verleden’ is een uitspraak die vanuit de erfgoedwereld graag met de wereld wordt gedeeld om erfgoed een serieuze plek te geven bij opgaven. Er zijn meerdere programma’s en bewegingen voorafgegaan die bijdragen aan het punt waar we nu staan en de samenwerking die is aangegaan binnen de Erfgoed Deal. We gaan nu verder met de beweging om erfgoed vanzelfsprekend mee te nemen in ruimtelijke opgaven.
Daarnaast zetten we in op het breder delen van de informatie. Wat zeggen deze innovatieprogramma’s nu buiten het veld van erfgoed en ruimtelijke opgaves? Hoe wordt erfgoed een onderdeel in andere opgaves zonder deze ontwikkeling en koppeling te benoemen? Belvedère zegt een professional buiten de erfgoedwereld weinig als je je er niet in hebt verdiept. Bij de Visie Erfgoed en Ruimte (VER) was er ruimte om verschillende sectoren aan elkaar te knopen en creativiteit te benutten. Het ontbrak alleen aan tijd om de uitkomsten en lessen breder te delen of de beweging gaande te houden zonder bemensing. Er werd juist geconstateerd dat hier behoefte aan was en dat is een belangrijke kern van het Erfgoed Deal programma: samen werken aan een waardevolle leefomgeving. De Erfgoed Deal wordt breed gedragen door de partners en het programmabureau heeft de leeromgeving een belangrijke plek gegeven in de uitvoering van het programma. Erfgoed als vaste waarde. 

Concreet hebben we de volgende opgave: voor elk project werken we samen aan een aantal producten die bijdragen aan extra kennis en kunde over de inpassing van erfgoed in ruimtelijke vraagstukken. Dat kunnen artikelen zijn, een tijdschrift, een symposium of een podcast. Maar ook samenwerkingsverbanden met het onderwijs of samenwerkingen tussen provincies en gemeenten of organisaties zijn vormen die passen bij onze leeromgeving. Zolang er maar van geleerd wordt en anderen de mogelijkheid krijgen om van de specifieke projecten te leren.

Leren op projectniveau

Ten eerste willen we met de initiatiefnemers en uitvoerders leren van de projecten. Zodat de projecten beter worden door kruisbestuiving en kennis wordt gegenereerd over de erfgoedinclusieve uitvoeringspraktijk om verder te brengen. Bij de projecten kijken we altijd of er bestaande kennis uit andere programma’s van dienst kan zijn en selecteren we projecten die nog niet eerder zijn uitgevoerd of een nieuw element toevoegen aan eerdere pilots of projecten. Het leren van de projecten doen we ‘in dialoog’ door initiatiefnemers bij elkaar te brengen, samen met de voeten in de klei te staan en informatie over de projecten te delen onder de initiatiefnemers. Dit doen we door middel van bijeenkomsten, expertmeetings, inspiratiesessies (via theater, sprekers etc) te organiseren en te publiceren online en offline. Daarnaast heeft ieder project in het projectplan eigen punten voor de leeromgeving geformuleerd waardoor zij gedurende het proces resultaten delen met anderen, bijvoorbeeld via een onderwijsmodule, excursies, wandelingen, tentoonstellingen of kennissessies. De uitdaging voor het programmabureau is om de initiatiefnemers van de projecten ervan te overtuigen dat ze niet alleen kennis komen brengen, maar dat er ook kennis te halen valt binnen de Erfgoed Deal.

Kennis verder brengen op systeemniveau

In het tweede onderdeel van de leeromgeving willen we de kennis verder brengen, dit is het systeemdenken van de leeromgeving. Het belang en de meerwaarde van erfgoed willen we een vaste plek geven in de uitvoeringspraktijk van de drie opgaven. De breder te delen kennis en geleerde lessen uit de gekozen projecten verspreiden we onder de doelgroepen waarvoor dit interessant is en bedden we in bestaande kennissystemen in.

Erfgoedprofessionals hoeven we van het belang van erfgoed niet te overtuigen. De belangrijkste doelgroep voor dit onderdeel gaat buiten de ‘erfgoedbubbel’ en richt zich op de ontwerpers en beleidsmakers op de drie opgaven en de (toekomstige) ambtenaren ruimtelijke-ordening. Natuurlijk nemen we de (toekomstige) erfgoedspecialist hier wel in mee, zodat zij de beweging kunnen helpen verder te brengen en op de hoogte zijn van de ontwikkeling en nieuwe inzichten.

Acties die we hieraan kunnen verbinden zijn het organiseren van bijeenkomsten, cursussen, verschillende aansprekende media (geluid en beeld) en aansluiten bij de netwerken en platforms die door de doelgroep worden bekeken en bezocht. Om de kennis echt in de systemen te krijgen sluiten wij een Erfgoed Deal met een leerstoel om de denkwijze en ons doel in opleidingen te verenigen en daarmee het denken en leren verder te brengen.

Via bovengenoemde twee onderdelen benutten we het ‘samen werken aan een waardevolle leefomgeving’ ten volste. Initiatiefnemers van projecten hebben een duidelijke rol om het project uit te voeren en deel te nemen aan de Erfgoed Deal leeromgeving. De netwerkers binnen de Erfgoed Deal zien hier op toe en koppelen belangrijke informatie terug die van belang is voor de kruisbestuiving tussen projecten en het systeem. Daarnaast kunnen we via het systeemdenken de belangrijke netwerken en platforms benaderen om de opgedane kennis goed te laten landen en de beweging te vergroten en in beweging te houden, ook na de Erfgoed Deal periode. Hiervoor is voor de ambassadeurs (in de vorm van het Ondersteuningsteam) ook een belangrijke rol weggelegd.