We nodigen u van harte uit voor de ‘terugblik- en vooruitkijkdag’ van het programma Erfgoed voor de Toekomst en de Erfgoed Deal. Deze bijeenkomst vindt plaats op donderdag 11 december 2025 bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). 

De bijeenkomst biedt een kans om samen te komen, kennis te delen en ideeën uit te wisselen over de toekomst van erfgoed in ruimtelijke transities. We blikken terug en kijken vooruit in onder andere inspirerende kennissessies over landbouw & natuur, water & bodem, warmtetransitie en wonen & mobiliteit. Dit doen we met praktijkvoorbeelden uit de Erfgoed Deal en de Agenda Erfgoed en Leefomgeving.

Programma

9.30 - 10.00           Inloop met koffie en thee

10.00 - 11.00           Plenaire opening:

  • Welkom door dagvoorzitter Tracy Metz
  • Introductie door Arjan de Zeeuw, directeur Kennis & Advies (RCE)
  • Korte toelichting OCW aanpak erfgoed en leefomgeving, zoals aangekondigd in de Nota Ruimte
  • Panelgesprek over de huidige en toekomstige praktijk met:
    • Barbera Wolfensberger (directeur-generaal Cultuur en Media, OCW)
    • Marjolein Jansen (directeur-generaal Ruimtelijke Ordening, VRO)
    • Gert Harm ten Bolscher (IPO-gedeputeerde Provincie Overijssel)
    • Richard Boddeus (VNG/FGM-wethouder gemeente  Kampen)

11.20 - 12.20          Kennissessies ronde 1 

12.30 - 13.30          Lunch bij de RCE

13.30 - 14.30          Kennissessies ronde 2

14.50 - 16.00          Plenaire afsluiting

  • Lancering watertijdreis met directeur van de Unie van Waterschappen Meindert Smallenbroek
  • Keynote: ‘Hoe gaan we de grote maatschappelijke opgaven oplossen?’ door Tabo Goudswaard
  • Uitreiking laatste tijdschrift DEAL! en slotwoorden Erfgoed Deal door voorzitter stuurgroep Erfgoed Deal Mirjam Wulfse

16.00 - 17.00          Borrel

Locatie
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Smallepad 5, Amersfoort 
 

Aanmelden

U kunt zich voor de bijeenkomst aanmelden via de onderstaande aanmeldlink. Deelname is gratis. Er is plek voor een beperkt aantal deelnemers, dus meld u snel aan.

Nu aanmelden

Meer informatie over de kennissessies

De dag Erfgoed & Leefomgeving - terugblikken en vooruitkijken biedt een kans om samen te komen, kennis te delen en ideeën uit te wisselen over de toekomst van erfgoed in ruimtelijke transities. We blikken terug en kijken vooruit in 5 inspirerende kennissessies op unieke locaties in Amersfoort. Hieronder vindt u een korte beschrijving van iedere sessie.

Let op: U kunt bij het inschrijven voor de bijeenkomst geen voorkeur voor een sessie aangeven. Bekijkt u vooral van tevoren welke sessie uw interesse wekt en pakt u op 11 december de kaartjes van de sessies die u bij wilt wonen.

Sessie 1 | Landbouw & Natuur

De transitie van het landelijk gebied vraagt om een erfgoed-inclusieve en landschappelijke benadering om partijen tot elkaar te brengen. Tijdens deze sessie wordt vanuit drie perspectieven verkend hoe we van het denken in sectoren tot een overkoepelende aanpak van de landbouwtransitie kunnen komen. Wessel van Delft (RCE) en Martijn Hoekman (RCE) presenteren hun onderzoek naar agrarisch erfgoed in transitie in het kader van het RCE-programma Erfgoed, Landbouw en Natuur. Vervolgens nemen Jan Ottens (Peel Natuurdorpen) en Pierre Bos (Peel Natuurdorpen) u mee in de inspirerende aanpak van het Erfgoed Deal-project Pionieren in de Peel. Tot slot blikken Andrea Klomp (RCE) en Veerle Leijnse (OCW) vooruit aan de hand van de Nota Ruimte: hoe zit het met de toekomst van het landelijk gebied?

Locatie: Achter Davidshof 1

Sessie 2 | Water en Bodem

Klimaatverandering maakt dat we op een nieuwe manier moeten omgaan met waterveiligheid, droogte, bodemdaling en ruimtegebruik. In deze sessie staat de vraag centraal hoe inzet van erfgoed kan bijdragen aan toekomstbestendige oplossingen? Jacob Knegtel (RCE) trapt af met een toelichting van de opbrengsten uit het RCE-programma Erfgoed, Water & Klimaat. Vervolgens nemen Maura Niessen (Graaf Reinald Alliantie) en Willem Brouwers (Veenenbosch en Bosch Landschapsarchitecten) u mee in de inspirerende aanpak van het Erfgoed Deal-project Linielandschap Waaldijk. Tot slot geven Georgia de Poorter (RCE) en Christien Dijcks (OCW) een doorkijk naar de toekomst aan de hand van de Nationale Adaptatiestrategie (NAS).

Locatie: Filalethes, Havik 29

Sessie 3 | Warmtetransitie

De warmtetransitie vraagt om een goed inzicht van vraag naar en aanbod van warmte. Juist in waardevolle erfgoedgebieden moet al vroegtijdig over oplossingen en mogelijkheden worden nagedacht. In deze kennissessie lichten we een aantal mogelijkheden toe. Daniël Langereis (RCE/Warmtetransitiemakers) belicht het stappenplan ‘Warmtetransitie in Historische Binnensteden’. Ook bezoeken we al wandelend twee locaties van het Erfgoed Deal-project Warmtetransitie Amersfoortse Binnenstad en nemen Stephanie de Bonth en Marianne Nevens (Gemeente Amersfoort) u mee in hun inspirerende aanpak. Tenslotte licht Niels van de Kamer (OCW) de inzet van OCW op de erfgoed-inclusieve energietransitie toe.

Locatie: Buiten (wandeling)

Sessie 4 | Wonen & Mobiliteit

De woningbouwopgave vraagt om een erfgoed-inclusieve benadering om tot herkenbare en kwalitatieve leefomgevingen te komen. Verdichting is daarin een actueel thema. In deze sessie wordt dit vraagstuk door verschillende betrokkenen vanuit hun eigen perspectief besproken. Lotte Zaaier (RCE) presenteert de ‘Gereedschapskist Erfgoedinclusief Verdichten’. Vervolgens wordt u door Edzo Bindels (West8) meengenomen in de herontwikkeling van Kazerne Kwartier Venlo, waar op een voormalige schans en kazernekwartier een nieuwe woonwijk verrijst met ca. 500 woningen. Tot slot licht Eric Dil (OCW) toe hoe het Rijk werkt aan een nieuw perspectief voor cultureel erfgoed in de ruimtelijke inrichting van Nederland.

Locatie: Consitorie, Hof 1

Sessie 5 | Adviesuur erfgoed en leefomgeving’

Loopt u in uw eigen erfgoed en leefomgeving-praktijk aan tegen vraagstukken of opgaven waar u wel wat hulp bij kan gebruiken? Stel uw vraag dan tijdens het ‘adviesuur erfgoed en leefomgeving’. Ervaringsdeskundigen Hans-Lars Boetes (coördinator leefomgeving RCE) en Jephta Dullaart (programmaleider Erfgoed Deal), en een beleidsmedewerker van de directie Erfgoed & Kunsten OCW zitten klaar om uw vragen te beantwoorden. Natuurlijk is er ook ruimte om onderling kennis uit te wisselen. Vragen kunnen gaan over: beleid, voorbeelden, financiering, domein-overstijgende samenwerking, instrumenten et cetera. Graag ontvangen we uw vraag van tevoren zodat we ons kunnen voorbereiden.

U kunt uw vraag mailen naar p.verbeek@cultureelerfgoed.nl, maar vragen stellen tijdens de sessie zelf kan natuurlijk ook!

Locatie: Stelling van Amsterdam-zaal 0.20 RC